Kariye Kitabı - Selçuk Eracun

KHORA KİLİSESİ'NDEN KARİYE CAMİİ'NE

Kariye, mimari varlığıyla İstanbul’un en etkileyici tarihî yapılarından biri; Bizans sanatının, teolojisinin ve şehir hafızasının iç içe geçtiği benzersiz bir mekândır. Khora Manastırı Kilisesi olarak doğan, Osmanlı döneminde camiye dönüştürülen, Cumhuriyet'in ilk yıllarında müze kimliğiyle dünyaya açılan ve bugün yeniden Kariye Camii adıyla anılan bu yapı, yüzyıllar boyunca inançların, imparatorlukların, değişen sanat anlayışlarının ve kültürel sürekliliklerin kesişme noktasında varlığını sürdürmüştür.

   Kariye Kitabı, bu çok katmanlı anlam dünyasını tarih, sanat tarihi, ikonografi ve kültür tarihi bağlamında ele alıyor. Okuru, Theodosius Surları’nın gölgesinden Blakhernai Sarayı çevresindeki aristokrat dünyaya, ikonoklazm döneminin sarsıcı tartışmalarından Theodoros Metokhites’in büyük sanat hamlesine; mozaik ve fresklerde saklı ikonografik anlatılardan Khora kavramının felsefi ve mistik derinliğine uzanan geniş çerçeveli bir yolculuğa çıkarıyor.

   Kariye’yi tarihî bir yapı olmanın ötesine taşıyan bu çalışma, onu okunması, anlaşılması ve yeniden düşünülmesi gereken büyük bir kültür mirası olarak değerlendiriyor. Az bilinen ayrıntılar, yeni tespitler ve özgün anekdotlarla zenginleşen Kariye Kitabı, İstanbul’un taşlarına, kubbelerine, duvarlarına ve imgelerine sinmiş derin hikâyeyi takip etmek isteyenler için kapsamlı, özenli ve tutkulu bir rehber niteliği taşıyor.